ከቦነስዎ ምን ያህል ይቀርዎታል?

ተደጋግመው የሚጠየቁ ጥያቄዎች።

• በኢትዮጵያ ቦነስ ግብር ይከፈልበታል?

  አዎ። ቦነስ የሥራ ገቢ ነው። ይህ ካልኩሌተር በወርሃዊ ደመወዝ ላይ በ12 ወራት እንደተከፋፈለ ተጨማሪ ገቢ አድርጎ ያሰላዋል — የተለየ ቋሚ የቦነስ ግብር ተመን የለም።

• ከቦነስ ላይ ጡረታ ይቀነሳል?

  አይቀነስም። የጡረታ መዋጮዎች (7% ሠራተኛ፣ 11% አሠሪ) የሚሰሉት በመሠረታዊ ደመወዝ ላይ ብቻ ነው — ቦነስ ጡረታ አይከፈልበትም፤ ስለዚህ በቦነስ ላይ ያለው ብቸኛው ሕጋዊ ተቀናሽ የገቢ ግብር ነው።

• ቦነስ አንዳንዴ ከደመወዜ ተመን በላይ ግብር የሚያስከፍለው ለምንድን ነው?

  እያንዳንዱ የቦነሱ አሥራ ሁለተኛ ክፍል በደመወዙ ላይ ስለሚጨመር በደመወዙ የኅዳግ ተመን ይታሰባል — የወሩን ድምርም ወደ ከፍተኛ ደረጃ ሊገፋው ይችላል። በ12,000 ብር ደመወዝ (የ30% ደረጃ) 36,000 ብር ቦነስ በወር 3,000 ይጨምራል፤ ድምሩ 15,000 ሆኖ የ14,000ን ወሰን አልፎ ወደ 35% ደረጃ ይገባል፦ 12 × (3,200 − 2,250) = 11,400 ብር።

• የ13ኛ ወር ደመወዝ ወይም ዓመታዊ ቦነስ እንዴት ግብር ይከፈልበታል?

  በዚህ ካልኩሌተር እንደ ማንኛውም ቦነስ፦ በመደበኛው ደመወዝ ላይ በ12 ወራት ተከፋፍሎ ይጨመራል፤ ተጨማሪው ግብር × 12 ግብሩ ይሆናል።

• በቦነስ ላይ ያለውን ግብር በእጅ እንዴት አሰላለሁ?

  ቦነሱን በ12 ያካፍሉና በወርሃዊ ግብር የሚከፈልበት ደመወዝ ላይ ይጨምሩ። በዚያ ድምርና በደመወዙ ብቻ ላይ ያለውን ግብር ያሰሉ፣ ይቀንሱ፣ ልዩነቱን በ12 ያባዙ። ምሳሌ፦ ደመወዝ 8,000፣ ቦነስ 16,000 → በ9,333.33 ላይ ያለ ግብር 1,483.33 − በ8,000 ላይ ያለ ግብር 1,150 = 333.33 × 12 = 4,000 ብር።

ሌሎች ነጻ መሣሪያዎች

• የደመወዝ ካልኩሌተር — ከጠቅላላ ወደ ተጣራ ደመወዝ — የገቢ ግብር፣ ጡረታና አጠቃላይ የአሠሪ ወጪ።
• ከተጣራ ወደ ጠቅላላ ካልኩሌተር — ሊሰጡ ከሚፈልጉት የተጣራ ክፍያ ተነስተው መሠረታዊ ደመወዙንና የአሠሪ ወጪውን ያግኙ።
• የትርፍ ሰዓት ካልኩሌተር — በሕግ የተወሰነ የትርፍ ሰዓት ክፍያ በየዓይነቱ፦ መደበኛ፣ ማታ፣ የዕረፍት ቀንና በዓል።
• የስንብት ክፍያ ካልኩሌተር — የስንብት ክፍያ በምክንያቱና በአገልግሎት ዘመኑ — ከግምታዊ ግብርና ከተጣራ ክፍያ ጋር።
• የፈቃድ ክፍያ ካልኩሌተር — ውል ሲቋረጥ ያልተወሰደ የዓመት ፈቃድና የማስጠንቀቂያ ጊዜ ክፍያ — ከግብርና ከተጣራ ክፍያ ጋር።
• የብድር ካልኩሌተር — ወርሃዊ ክፍያ፣ አጠቃላይ ወለድና ሙሉ የክፍያ መርሐ ግብር።
• የኢትዮጵያ ቀን መቁጠሪያ መቀየሪያ — ኢትዮጵያ ↔ ጎርጎሮሳውያን ቀኖች፣ የዛሬው ቀን፣ በቀኖች መካከል ያሉ የሥራ ቀናትና ሙሉው ዓመት።
• የተገዢነት ራስን መፈተሻ — የደመወዝ አሠራርዎ የት እንደተጋለጠ የሚያሳዩ ስድስት ጥያቄዎች።